An idiot abroad – Çin’de tuvaletler II – Tuvaletler umumiyet, kamusallık, ve yarı-kamusallık meseleleri

Bu arada “An idiot abroad” vesilesiyle önemli bir noktaya dokanmak istiyorum, ‘public toilet’ terimini eğer İngilizce’den birebir çevirirsek ‘kamusal tuvalet’ dememiz gerekiyor. Ama Batılı Pilkington’un, daha henüz gördüğü ilk hakiki ‘umumi ve dahi kamusal’ tuvalette aklını kaybedeyazmasından da anlaşılacağı üzere; İngilizce konuşanların aklındaki tuvalet ‘kamusal olarak’ boşaltım yapılan bir mekan olmaktan çok uzak. Bunun yerine İngilizce’de anlaşıldığı kadarıyla tuvalet kamusal alanda umumun ortak kullanımına tahsis edilmiş oldukça özel bir mekan olarak şekillenmiş. Yani kamusal alanda bir umumi geçici özel alandır aslında ‘public toilet.’ Bu terimin Türkçe’deki karşılığı olan ‘umumi tuvalet’ terimi, kamusal alanda bulunan ortak kullanıma açık tuvaletleri ifade etmek için çok daha kullanışlı…

Yukarıdaki vidyoda görülen Çin’deki bu tuvalet, aslında kamusal kelimesinin ilk anlamı düşünüldüğünde, yarı-kamusal olarak sınfılandırılabilecek bir tuvalet. Kamusal, çünkü kapısız kabinlerde işlerini görenler, bir başkası tarafından görülebiliyorlar. ‘Yarı’ çünkü kamusal insan öldü. şaka yav şaka. ‘Yarı’ çünkü aralarında paneller var. Bu tuvaletler besbelli tahmin ettiğimizden çok daha yaygın (mesela Dehri’nin Uçan Necaset yazısında fotoğraflarla belgelemiş olduğu Gürcistan yol tuvaleti de Karl’ın vidyoda gösterdiği tuvalete benzer bir tuvalet.

Gürcistan'da bir yolboyu helası

Gürcistan’da bir yolboyu helası

Hakikaten kamusal diyebileceğimiz tuvaletlere örnek olarak da Roma ve antik Yunan tuvaletlerini verebiliriz. Bu tuvaletlerde her yerde yazıldığı üzere yöneticiler hakikaten şehrin meselelerini konuşuyorlar mıydı? Bilmiyorum. (düzelti şu an bir makaleye rasltadım ve komünal büyük boşaltım bir elit siporuymuş meğersem)

Bu da bu tuvaletlerin nasıl kullanıldığına dair bir canlandırma:

Romalılar iş başında

Romalılar iş başında

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s